1/2024 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanının Önlenmesi Yasası Tahtındaki Yükümlülerin Yerine Getirmesi Gereken Yükümlülükleri Hakkında.
KKTC MALİYE BAKANLIĞI
SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASINI ÖNLEME KURULU
BASIN DUYURUSU
Bilindiği üzere, 1/2024 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanının Önlenmesi Yasası, KKTC Cumhuriyet Meclisi’nin 22 Aralık 2023 tarihli 25’inci birleşiminde oy birliğiyle kabul edilerek, 4 Ocak 2024 tarihi itibarıyla Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Avrupa Birliği direktifleri, FATF tavsiyeleri ve diğer ilgili uluslararası düzenlemeler esas alınarak hazırlanan söz konusu Yasa’nın uygulamaya geçmesiyle birlikte, suç gelirlerinin aklanmasının, terörizmin finansmanının ve kitle imha silahlarının yaygınlaşmasının finansmanının önlenmesi konusunda, yürütülmekte olan mücadelenin kapsamının ve etkinliğinin artacağı yeni bir aşamaya geçilmesi öngörülmüştür. Öngörüldüğü üzere, Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren mevzuat uyumu açısından önemli ilerlemeler kaydedilmekle birlikte, gelişen ve değişen Ülkemiz koşullarına bağlı olarak, uygulamaların kapsamı, niteliği ve etkinliğinin daha da artırılması gerekliliği değerlendirilmektedir.
Yasa ile murat edilen sonuçların tam anlamıyla elde edilebilmesinin, yükümlü olarak sayılan tüm iş kollarında ve/veya mesleklerde faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilerin azami iş birliğinin sağlanması ve halkımızın suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi amacıyla verilen kolektif mücadelenin gerekliliğiyle ilgili farkındalığının çoğaltılmasıyla mümkün olduğu olgusu, geçerliliğini artırarak sürdürmektedir.
Bu doğrultuda, Yasa’da yükümlü olarak belirlenen ve “Yükümlüler” kısmında sayılanlardan, “Yükümlülükler” kısmında sıralanan mükellefiyetleri kısmen veya tamamen yerine getirmeyen veya hâlihazırda Para Kambiyo ve İnkişaf İşleri Dairesi, Mali Bilgi Edinme Birimi (MABEB) ile temasa geçmeyen gerçek veya tüzel kişi yükümlülerin, ivedilikle MABEB’e başvurmaları ve eksiklerini tamamlamaları gerekmektedir.
A. Yükümlüler
Yürürlüğe giren 1/2024 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanının Önlenmesi Yasası kapsamında yükümlü kapsamında sayılan gerçek veya tüzel kişiler aşağıda sıralanmaktadır.
1. Bankalar
2. Finansal Kuruluşlar
- Aşağıdaki faaliyet veya işlemlerden bir veya daha fazlasını gerçekleştiren banka dışındaki kuruluşlar;
- Tüketici kredisi, konut kredisi, faktoring hizmetleri ve finansal kiralama hizmetleri de dahil olmak üzere tüm borçlanma veya borçlandırma faaliyetleri
- Para gönderme veya para transferi de dahil ödeme hizmetleri
- Para gönderme veya para transferi de dahil ödeme hizmetleri sağlayanlar dışında kalan seyahat çekleri ve banka çekleri ve benzeri diğer ödeme araçlarının verilmesi ve ödemelerin geri alınması işlemleri,
- Teminat ve taahhüt verilmesi işlemleri
- Kendi hesabına veya müşterinin hesabına aşağıda belirtilen alanlarda alım-satım yapmak;
- Çek, senet, bono, mevduat sertifikaları gibi para piyasası enstrümanları
- Vadeli işlemler ve opsiyonlar
- Kaldıraçlı olarak elektronik ortamda oluşturulmuş bir platformda her türlü döviz, kıymetli maden ve yetkili otorite tarafından belirlenecek diğer varlıklar (Foreks işlemleri)
- Devredilebilen menkul kıymetler ve diğer finansal enstrümanlar
- Teminat altına alıp satarak veya satıp yan hizmetler sunarak yapılan menkul kıymetler ve diğer finansal enstrümanlara iştirak işlemleri
- Sermaye yapısı, iş stratejisi ve diğer ilgili alanlardaki danışmanlık hizmetleri ile birleşmeler ve teşebbüslerin satın alımı ile ilgili diğer hizmetler ve diğer danışmanlık hizmetleri
- Portföy yönetimi ve danışmanlığı
- Finansal enstrümanların korunması ve idaresi
- Bankalararası piyasada menkul kıymet alım-satımında aracılık
- Kasa muhafaza/Kiralık kasa hizmeti verenler
- Elektronik para çıkarmak
- Sigorta ve reasürans şirketleri ve sigorta aracıları
- Finansal yatırım şirketleri ve yatırım danışmanlığı şirketleri
- Döviz Büroları
- Yukarıda belirtilen ve merkez ofisleri yurtdışında olan finansal kuruluşların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki şubeleri veya acenteleri
3. Profesyonel faaliyetleri çerçevesinde hareket eden ve aşağıda belirtilen gerçek veya tüzel kişiler
- Muhasip ve murakıplar ile vergi danışmanları
- Herhangi bir finansal işlemde veya gayrimenkul işleminde müşterileri adına veya müşterileri için hareket eden veya aşağıdaki durumlarda müşteriye işlemin planlanması veya gerçekleştirilmesinde yardımcı olan avukatlar;
- Gayrimenkul veya işletmelerin alım veya satımında;
- Müşterilerin parasının, menkul kıymetlerinin veya diğer varlıklarının yönetiminde;
- Banka, mevduat veya menkul kıymetler hesabı açılması veya yönetiminde;
- Şirketlerin kurulması, işletilmesi veya yönetimi için gerekli işlemlerin düzenlenmesinde;
- Trustların oluşturulması, işletmesi veya yönetiminde
- Trust ve şirket hizmet sağlayıcıları
- Emlakçı ve/veya emlak şirketleri ve/veya ticari amaçla gayrimenkul yapan, satan, aracılık eden gerçek veya tüzel kişiler
4. Kuyumcular
5. Şans Oyunu Salonları
6. Bahis hizmeti sağlayıcıları
7. Kamu Kurum ve Kuruluşları
8. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve kripto varlık ihraççıları
9. Emanet cüzdanı hizmet sağlayıcıları
10. Motorlu araç satıcıları ve/veya Oto Galeriler
B. Yükümlülükler
Yürürlüğe giren 1/2024 sayılı Yasa tahtında yükümlü olarak sayılanların genel olarak uymak zorunda olduğu temel yükümlülükler aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
- Kurum politika ve prosedürlerinin oluşturulması
- Müşteriler, iş ilişkileri, işlemler ve ürünlerle bağlantılı olarak suç geliri aklama veya terörizmin finansmanı veya kitle imha silahlarının yaygınlaşmasının finansmanı ile ilgili riskin değerlendirilmesi
- Müşteri tanı prensibinin gerektirdiği önlemlerin alınması
- Şüpheli işlem bildirimlerinin yapılması
- Nakdi para limitini aşan işlemlerle ilgili bildirimlerin yapılması
- Verilerin muhafaza edilmesi, kayıtların korunması ve saklanmasının sağlanması
- Uyum görevlisi ve uyum görevlisi yardımcısının atanması, atanan kişilerin isim, yetki ve sorumluluklarının Birime (MABEB) bildirilmesi ve bu kişilerin görevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli koşulların sağlanması
- Çalışanların eğitimine imkân verilmesi ve düzenli iç denetimlerin yapılmasının sağlanması
Yükümlü olarak tanımlananlardan bankalar, finansal kuruluşlar, şans oyunu salonları, bahis hizmeti sağlayıcıları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, kripto varlık ihraççıları ve emanet cüzdanı hizmet sağlayıcıları için yukarıda sayılan yükümlülüklere ek olarak aşağıda belirtilen yükümlülükler de getirilmiştir.
- Suç geliri aklama veya terörizmin finansmanı veya kitle imha silahlarının yaygınlaşmasının finansmanı ile ilgili tüzükte yer alan şüpheli işlem kriterleri dışında kendi faaliyet alanlarında tespit ettikleri şüphe uyandıran yeni şüpheli işlem kriterlerinin ve müşteri profilinin Birime bildirilmesi
- Birim ve/veya yetkili denetim makamları tarafından herhangi bir gerçek veya tüzel kişi ile ilgili bilgi talep edilmesi durumunda, talep edilen tarihte veya geçmişte bir iş ilişkisine sahip olup olmadıklarını ve varsa bu ilişkisinin niteliğini ivedilikle ve eksiksiz olarak bildirmelerini sağlayacak bir bilgi sisteminin oluşturulması
- Eğitim ve iç denetim faaliyetlerinin en az yılda bir kez gerçekleştirilmesi
Suç Gelirlerinin Aklanmasının, Terörizmin Finansmanının ve Kitle İmha Silahlarının Yaygınlaşmasının Finansmanının Önlenmesi Yasası tahtında yükümlü olarak sayılanlar başta olmak üzere, tüm halkımızın Yasa’nın amir hükümleri ve mükellefiyetlerle ilgili bilgi edinmeleri, MABEB ve/veya yetkili denetim makamları tarafından yapılan ve yapılacak duyuruları hassasiyetle takip etmeleri büyük önem arz etmektedir.
Para Kambiyo ve İnkişaf Sandığı İşleri Dairesi, Mali Bilgi Edinme Birimi (MABEB) İletişim Bilgileri:
Adres: Hasene Ilgaz Sokak Maliye Bakanlığı Binaları B-Blok 3.Kat, Lefkoşa
Telefon: +90 392 612 8113
E-mail: mabeb.maliye@hotmail.com
mabeb.maliye@gmail.com
Tüm halkımıza saygıyla duyurulur.